Czym jest biała lista (księga) VAT, na czym polega, czy coś grozi podatnikowi w związku z białą listą VAT, jak można sprawdzić swojego kontrahenta – są to pytania ostatnio często padające z uwagi na wejście w życie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT). Poniżej zostanie pokrótce przybliżone na czym polega nowa regulacja.

Czym jest biała lista VAT?

Biała lista podatników VAT to to elektroniczny wykaz przedsiębiorców, który jest prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Rejestr ten skupia się na zebraniu pełnych danych podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, ze szczególnym uwzględnieniem informacji na temat statusu podatnika VAT. Na liście można sprawdzić czy dany podmiot jest zarejestrowany jako podatnik VAT i od kiedy, czy i kiedy został wykreślony albo przywrócony jako podatnik VAT i na jakiej podstawie oraz kiedy odmówiono podmiotowi rejestracji.

Co zawiera biała lista VAT?

W prowadzonym przez Szefa KAS rejestrze zebrano razem dane, które obecne były w różnych rejestrach. Teraz, oprócz informacji w zakresie statusu podatnika VAT, można m. in. sprawdzić:

  • firmę,
  • numer NIP, PESEL, KRS, REGON
  • aktualny status podatnika VAT,
  • adres siedziby lub prowadzenia działalności gospodarczej,
  • dane prokurentów wraz z numerami NIP lub PESEL oraz dane osób tworzących organ reprezentacji danego podmiotu wraz z ich numerami NIP lub PESEL
  • numery rachunków bankowych lub rachunków w SKOK.

Wykaz numerów rachunków bankowych jest bardzo istotną kwestią dotyczącą zmiany przepisów.

Wykaz rachunków na białej liście VAT

Jak wskazano powyżej, w rejestrze widnieje informacja o numerach rachunków bankowych podatnika. Od 1 stycznia 2020 r., transakcje o wartości powyżej 15 000 zł wynikającej z faktury wystawionej przez czynnego podatnika VAT będą musiały być płacone na rachunek bankowy widniejący na białej liście. Uiszczenie kwoty na inny rachunek zablokuje możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów oraz poniesie solidarną odpowiedzialność za zaległość w podatku VAT. Przedmiotowych konsekwencji można uniknąć informując właściwy Urząd Skarbowy o dokonanej płatności na rachunek spoza listy w terminie 3 dni. Odpowiedzialności solidarnej za zaległość w podatku VAT nie poniesie także podmiot, który zleci podzielną płatność (tzw. split-payment).

Jak sprawdzić dane podmiotu na białej liście VAT

Wykaz danych jest powszechnie dostępny na stronie internetowej https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka. Istnieje możliwość wyszukania podmiotu po numerze NIP, REGON, nazwie lub numerze rachunku oraz za okres do 5 lat wstecz.

Brak rachunku na białej liście

W wykazie znajdują się rachunki rozliczeniowe oraz imienne rachunki w SKOK, które zostały otwarte w związku prowadzoną działalnością. Oznacza to, że rachunki prywatne (rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy – ROR) nie będzie uwzględniony. Aby rachunek widniał w rejestrze należy wpisać go do formularza zmian w CEIDG lub poinformować właściwy urząd skarbowy na formularzu NIP-8, NIP-2 albo NIP-7.

Bartosz Kubiak

radca prawny

ssk-legal.pl

W obecnych realiach i przy aktualnym rynku pracy nierzadko zdarza się, że w toku pracy dochodzi do wypadku przy pracy. W niniejszym artykule zostanie krótko omówiona procedura wypadkowa i zagrożenia dla pracodawcy, a w tym odpowiedzialność pracodawcy za wypadek przy pracy.

Za wypadek przy pracy uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą, a także w drodze do lub z pracy. W praktyce będą to wszelkie zdarzenia, które spowodowały jakikolwiek uraz pracownika i są związane z pracą np.

  • Poślizgnięcie się na plamie na korytarzu i skręcenie kostki.
  • Przygniecenie przez szalunek.
  • Wszelkie inne.

W pierwszej kolejności pracownikowi z tytułu wypadku przysługuje jednorazowe odszkodowanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wniosek o odszkodowanie z ZUS może złożyć sam poszkodowany albo jego najbliższa rodzina w sytuacji, gdy następstwem wypadku jest śmierć pracownika.

Jednakże ZUS może odmówić wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy wyłączną przyczyną zaistnienia zdarzenia było nieprawidłowe zachowanie pracownika, które zostało spowodowane umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa. Odszkodowanie nie zostanie wypłacone także wtedy, gdy:

  • Poszkodowany pracownik znajdował się w stanie nietrzeźwości.
  • Poszkodowany pracownik znajdował się pod wpływem alkoholu.
  • Pracownik znajdował się pod wpływem środków odurzających (narkotyków, tzw. dopalaczy) i przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Odpowiedzialność pracodawcy za wypadek przy pracy

Jednakże wypłata jednorazowego odszkodowania przez ZUS nie zamyka drogi do możliwości dochodzenia dalszych roszczeń już bezpośrednio od pracodawcy.

Świadczenie wypłacone przez ZUS zalicza się wtedy na poczet zadośćuczynienia pieniężnego, ale jego wysokość prawie nigdy nie uznaje się za adekwatną w myśl przepisów kodeksu cywilnego. Oznacza to, że pozostałą część zadośćuczynienia, będzie musiał pokryć pracodawca. Nierzadko nawet drugie tyle i więcej. Wszystko zależy od doznanych przez pracownika obrażeń.

Dodatkowo innymi roszczeniami, z którymi będzie musiał się zmierzyć, jest odszkodowanie za poniesione przez pracownika szkody majątkowe oraz roszczenia rentowe:

  • Z tytułu utraty dochodu.
  • Z tytułu zwiększonych potrzeb.

Nierzadko zdarza się, że sądy zasądzają ją już na zawsze – do końca życia poszkodowanego.

Przyczynienie się pracownika do wypadku

Powyższe nie oznacza, że pracodawca będzie musiał te koszty ponosić. W przypadku przyczynienia się pracownika do powstania zdarzenia, odpowiednie kwoty ulegają pomniejszeniu o ustalone przyczynienie, co oznacza, że jak Sąd uzna, iż pracownik przyczynił się do powstania wypadku w 50%, to zasądzone kwoty ulegną zmniejszeniu o ten procent.

W innym stanie faktycznym pracodawca może w całości uwolnić się od odpowiedzialności za wypadek, gdy zostanie udowodnione, że nie ponosi winy za jego powstanie tj. dochował wszelkiej wymaganej należytej staranności, albo zachodzi jedna z przesłanek egzoneracyjnych, które wyłączają odpowiedzialność (np. wyłączna wina poszkodowanego, wyłączna wina osoby trzeciej, za którą pracodawca nie ponosi odpowiedzialności). Dlatego także ważne jest przygotowanie odpowiedniej dokumentacji powypadkowej.

Ważne ubezpieczenie OC

Inną możliwością ochrony przed koniecznością wypłacenia poszkodowanemu pracownikowi świadczeń jest zawarcie umowy ubezpieczenia. Następuje to przez objęcie ochroną ubezpieczeniową także zdarzeń, w których poszkodowani zostali pracownicy. Należy jednocześnie pamiętać o poprawnym wskazaniu ubezpieczonej działalności (szerzej na ten temat TUTAJ).

W zależności od liczby pracowników oraz rodzaju i specyfikacji prowadzonego biznesu należy odpowiednio dobrać sumę ubezpieczenia. Tak by ta nie uległa szybko wyczerpaniu w sytuacji wypadku przy pracy kilku pracowników w jednym okresie ochrony. Dobrze skonstruowana umowa ubezpieczenia chroni pracodawcę w sytuacji zaistnienia wypadku przy pracy. Dodatkowo znacznie ogranicza potencjalne koszty związane z tym wypadkiem.

W sytuacji pytań zachęcamy do kontaktu.

Bartosz Kubiak

Radca Prawny

Każdy właściciel nieruchomości musi ją utrzymywać w należytym stanie przez cały rok. O ile w porach od wiosny do jesieni jest to łatwiejsze, o tyle w zimie może stanowić nie lada wyzwanie. Poniżej omówię kwestie zachowania należytej staranności w utrzymaniu nieruchomości w zimie, natomiast w następnym artykule – w pozostałe pory roku.

Mając na myśli nieruchomość, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę stan chodników, schodów i innych powierzchni po których mogą poruszać się ludzie. Zazwyczaj tereny te stanowią własność wspólnoty mieszkaniowej albo spółdzielni mieszkaniowej. Obowiązek utrzymania nieruchomości zimą w należytym stanie oznacza przede wszystkim konieczność likwidacji zlodowaceń, śliskości, odśnieżania i uszorstniania nawierzchni chodnika i miejsc przeznaczonych do chodzenia (w tym także parkingów).

Odpowiedzialność wspólnot mieszkaniowych za zimowe utrzymanie chodników

By móc właścicielowi przypisać winę za upadek i doznanie obrażeń przez osobę, należy udowodnić, że nie zachował on należytej staranności w zimowym utrzymaniu nieruchomości. Czym jest należyta staranność? Jest to określenie obiektywnie prawidłowego zachowania jakie musi podjąć właściciel nieruchomości by stwierdzić, że zachował w danej okoliczności wszystkie należyte standardy tj. zachował się w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Ważne jest, że staranność ta musi być stwierdzona obiektywnie, a nie w sposób subiektywny przez osobę, która doznała obrażeń.

I tak, należyta staranność będzie zachodziła gdy po nocnych przymrozkach, chodnik z samego rana zostanie odśnieżony, oczyszczony z lodu i posypany warstwą uszorstniającą, a także będzie monitorowany i według potrzeb ponownie posypywany materiałem uszorstniającym.

Nie można natomiast uznać za należyte, jedynie odśnieżenie podłoża i dalszy brak zainteresowania stanem nawierzchni. Trzeba bowiem obiektywnie stwierdzić, że właściciel nieruchomości powinien wykazać dostateczne zainteresowanie stanem nawierzchni przeznaczonej do poruszania się po niej ludzi i utrzymywać ją w stanie, który nie zagraża bezpieczeństwu przechodniów.

W przypadku niekorzystnych warunków pogodowych (opady śniegu, śniegu z deszczem itp.) czynność odśnieżania i posypywania powinna być w sposób racjonalny powtarzana. Można uznać, że monitorowanie i – w razie zaistnienia takiej potrzeby – posypywanie nawierzchni co godzinę stanowi przejaw zachowania należytej staranności, a w niektórych okolicznościach nawet zachowania wyjątkowej staranności. Na poparcie powyższej argumentacji można powołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. III CSK 356/16, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że w warunkach odwilży w okresie zimy, w nocy, w czasie opadu atmosferycznego nie sposób oczekiwać od właściciela nieruchomości przylegającej do chodnika, aby w sposób nieprzerwany, permanentny zapewniał uprzątnięcie błota, śniegu i lodu. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie określają częstotliwości wykonywania tych czynności. Właściciel nieruchomości dochowa więc należytej staranności w tym względzie, jeśli czynności te były przez niego rzeczywiście wykonywane w sposób periodyczny, choć efekt tych czynności nie był trwały.  

Najbardziej korzystne, z punktu widzenia właściciela nieruchomości, jest powierzenie zimowego utrzymania nieruchomości zewnętrznemu podmiotowi zajmującemu się profesjonalnie takimi czynnościami. Przy dobrze skonstruowanej umowie, zgodnie z art. 429 k.c., odpowiedzialność za nienależyte wykonanie usługi, w tym wypadku odśnieżania i likwidacji śliskości, przejdzie na ten podmiot, a właściciel będzie wolny od odpowiedzialności.

Bartosz Kubiak

Radca Prawny

Jedną z podstawowych rzeczy na jakie należy zwrócić uwagę przy zawieraniu umowy ubezpieczenia swojej działalności gospodarczej jest jej zakres. Jest to o tyle istotne z punktu widzenia ubezpieczonego przedsiębiorcy, że sam wybiera zakres ryzyka przyjętego do ochrony ubezpieczeniowej przez ubezpieczyciela.

Przedsiębiorcy coraz częściej wykupują ubezpieczenie OC działalności gospodarczej. Zakres działalności przyjętej do ubezpieczenia wskazuje się we wniosku ubezpieczającego o zawarcie umowy ubezpieczenia. Jest to ta część umowy, na której lepiej nie oszczędzać, gdyż – pomimo chwilowej korzyści w postaci niższej składki – w wyniku szkody może przynieść dodatkowe koszty w postaci obowiązku pokrycia całości szkody.

Dlatego najlepiej w miejscu działalności przyjętej do ubezpieczenia wskazać całość prowadzonej działalności zgodnie z kodem PKD. Gdy cała taka działalność jest wymieniona w KRS lub CEIDG, możliwe jest także wskazanie jej poprzez odesłanie do tych rejestrów. Uchroni to ubezpieczonego od nieprzyjemności w postaci obowiązku naprawienia szkody nieobjętej zakresem ubezpieczenia.

Przykładowo można wskazać, że prowadząc restaurację z opcją cateringu, powinno się przyjąć do ubezpieczenia obie te działalności (PKD 56.10.A – restauracja oraz 56.21.Z – catering).

Ubezpieczenie tylko cateringu spowoduje, możliwość powstania obowiązku naprawienia szkody doznanej przez klienta restauracji, który poślizgnął się na rozlanej wodzie. W takiej sytuacji ubezpieczyciel odmówi uznania szkody i udzielenia ochrony z powodu braku świadczenia ochrony ubezpieczeniowej w tym zakresie.

Ubezpieczenie OC działalności gospodarczej

Kolejną kwestią ważną przy zawieraniu umowy ubezpieczenia OC działalności gospodarczej są wyłączenia oraz możliwość rozszerzenia ochrony o dodatkowe ryzyka. Należy pamiętać, że zatrudniając pracowników warto także ubezpieczyć się od szkód doznanych przez pracowników podczas pracy. Brak objęcia pracowników ochroną świadczoną przez ubezpieczyciela spowoduje konieczność naprawienia szkody poszkodowanemu pracownikowi, co może powodować znaczne koszty w sytuacji np. skomplikowanego złamania.

W zależności od charakteru prowadzonej działalności, należy objąć zakresem ubezpieczenia także inne ryzyka mogące spowodować szkodę, np. wózki widłowe czy działania wykonywane przez podwykonawców.

Warto zwrócić także uwagę na sumę ubezpieczenia w poszczególnych rodzajach szkód. Suma ubezpieczenia stanowi kwotę określoną w pieniądzu do której wysokości odpowiada ubezpieczyciel, a ubezpieczony jest wolny od odpowiedzialności. W sytuacji jej wyczerpania, wszystkie koszty przewyższające te sumę jest zobowiązany pokryć ubezpieczony. Im wyższa jest suma ubezpieczenia, tym wyższa jest składka, jednakże nie warto na tej sumie przesadnie oszczędzać. Suma ta powinna być dopasowana do charakteru prowadzonej działalności, jej zakresu terytorialnego oraz możliwości wystąpienia szkód u osób trzecich jak i własnych pracowników. Przykładowo suma w wysokości 10 000 zł może nie wystarczyć przy prostym złamaniu kości ręki. Przy większych przedsiębiorstwach albo działalnościach w szczególności narażonych na możliwość wystąpienia szkody np. przy zimowym utrzymaniu dróg i chodników, zasadne jest ustalenie sumy ubezpieczenia na odpowiednio wysokim pułapie.

Jest to o tyle istotne, że już dzisiaj można nabyć ubezpieczenie OC działalności gospodarczej o wartości kilkuset tysięcy złotych za 300-400 zł składki ubezpieczeniowej. Celem jak najlepszego i najbardziej kompletnego ubezpieczenia się od wszelkich ryzyk warto skorzystać z porady doświadczonych prawników.

Radca Prawny

Bartosz Kubiak