Na tę uchwałę czekało wielu przedsiębiorców. Zwłaszcza tych prowadzących firmy budowlane. Uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów jest już znana. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym.

Orzeczenie Sądu Najwyższego w szczególności dotyczy wykonawców, którzy z różnych przyczyn odstępowali od zawartej umowy, np. w sytuacji braku płatności w terminie w umowie o roboty budowlane. W umowie poza możliwością zaprzestania wykonywania prac mieli oni zagwarantowaną karę umowną za odstąpienie od umowy z winy drugiej strony. Postanowienia takie zabezpieczały interesy wykonawców, którzy nie otrzymywali wynagrodzenia przez określony czas.

Kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2019 r. o sygn. III CZP 3/19 jest następująca.

Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym.

Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie to ma charakter pieniężny, a przy takich roszczeniach kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy jest po prostu niedopuszczalna. Do tej pory orzecznictwo sądowe w tym zakresie było bardzo niejednolite.

I choć sprawy sądowe powinny trwać niekiedy krócej, orzeczenie jest oczywiście bardzo niekorzystne dla wykonawców. W konsekwencji powinni oni inaczej obecnie zabezpieczać swoje interesy i zadbać o swoje roszczenia.

Postanowienie to było popularne w wielu umowach. Wydaje się, że w takim przypadku wykonawcy będą musieli wykazywać poniesione szkody i występować z pozwami o odszkodowanie.

Piotr Stosio

Radca Prawny


SSK Radcowie Prawni

Pisaliśmy już wielokrotnie o nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie 7 listopada. Zmieniły się choćby opłaty sądowe, przepisy dotyczące zeznań świadków w postępowaniu gospodarczym i postępowanie o zawezwanie do próby ugodowej. Wydaje się, że dzięki zmianie przepisów postępowania uproszczonego sprawy sądowe powinny trwać krócej.

Do tej pory w trybie uproszczonym rozpoznawane były wyłącznie sprawy związane z umowami, w tym dochodzeniem roszczeń z umowy najmu. A także te dotyczące rękojmi i gwarancji.

Inaczej będzie od 7 listopada, dlatego niektóre sprawy sądowe powinny trwać krócej. Nie wszystkie oczywiście. W postępowaniu uproszczonym mogą być prowadzone sprawy, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł.

Sprawy o zadośćuczynienie będą trwały krócej

Od 7 listopada 2019 r. w zasadzie nie będzie ograniczeń przedmiotowych poza kilkoma wyjątkami w zakresie prowadzenia spraw w trybie uproszczonym. To oznacza, że w ten sposób będą prowadzone w zasadzie wszystkie sprawy. Oczywiście te poniżej 20 000 zł. Powinny one trwać zdecydowanie krócej.

“W postępowaniu uproszczonym rozpoznaje się sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia z rękojmi lub gwarancji – jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty.

W wielu sprawach nie będzie potrzeby powzięcia wiadomości specjalnych. Niepotrzebne będzie więc powołanie biegłych sądowych. Sąd może wydać wyrok na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.

W trybie uproszczonym rozpoznawane będą sprawy do 20 000 zł. Ale to i tak znaczący wolumen.

Uważam więc, że zmiana przepisów postępowania uproszczonego to spory plus. Sprawy sądowe powinny trwać krócej. Oczywiście te do 20 000 zł.

Piotr Stosio

Radca Prawny


SSK Radcowie Prawni

Już niedługo wejdą w życie kolejne zmiany w postępowaniu cywilnych. Wśród wszystkich modyfikacji istotnych dla przedsiębiorców równie kluczowe jak wysokość opłat sądowych będą zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym i ograniczenia z nimi związane.

Jedną z nowości procedury cywilnej będą zeznania złożone na piśmie w formie oświadczenia. Z punktu widzenia przedsiębiorców ważniejsze będą jednak zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym. Zgodnie z nowym artykułem 45810 Kodeksu Postępowania Cywilnego dowód z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższy przepis to kolejny etap ograniczenia postępowania dowodowego w sprawach gospodarczych.

Zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym

W zwykłym postępowaniu cywilnym Sąd powinien dopuścić dowód z zeznań świadków podobnie jak każdy inny. Inaczej będzie z tym dowodem w postępowaniu gospodarczym. Znacznie ważniejsze będą dowody z dokumentów czy z opinii biegłych sądowych.

To o tyle istotne, że wiele sporów sądowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących robót budowlanych, opartych jest na zeznaniach świadków (protokoły odbioru, obmiary i inne). W praktyce wskazany przeze mnie powyżej przepis powinien być rozumiany w ten sposób, że Sąd rozważy dopuszczenie dowód z zeznań świadków dopiero w sytuacji, gdy pozostaną niewyjaśnione fakty. Takie, które będą istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jako że dowód z zeznań świadków będzie miał charakter pomocniczy, przedsiębiorcy już teraz powinni zadbać, aby wszystkie czynności dokumentować. Wówczas będą mieli pewność co do dopuszczenia takiego dowodu w ewentualnym sporze. Postępowanie gospodarcze wchodzi w życie 7 listopada 2019 r.

Piotr Stosio

Radca Prawny

SSK Radcowie Prawni

_____________________________________________________________________________

W najbliższych tygodniach przygotujemy szereg tekstów dotyczących zmian w procedurze cywilnej.

Prezydent podpisał niedawno ustawę zmieniającą kodeks postępowania cywilnego, co oznacza że niedługo zmiany wejdą w życie. Co ważne, w kontekście prowadzonego przez nas serwisu powrócą przepisy szczególne dotyczące sporów sądowych między przedsiębiorcami. To akurat będzie przedmiotem oddzielnego wpisu. Wprowadzone zostają natomiast nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych.

Szacuje się, że poprawionych zostanie ok. 20% wszystkich przepisów. Zmian w postępowaniu cywilnym jest więc dużo. Znaczna ich część dotyczy ustawy o kosztach sądowych.

Nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych

Przede wszystkim zmianie ulegnie sposób uiszczenia opłat sądowych. Do spraw do wysokości przedmiotu sporu w kwocie do 20 000 zł zastosowanie mieć będą opłaty stałe.

Do 500 złotych – w kwocie 30 złotych.
Ponad 500 złotych do 1 500 złotych – w kwocie 100 złotych.
Ponad 1 500 złotych do 4 000 złotych – w kwocie 200 złotych.
Ponad 4 000 złotych do 7 500 złotych – w kwocie 400 złotych.
Ponad 7 500 złotych do 10 000 złotych – w kwocie 500 złotych.
Ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – w kwocie 750 złotych.
Ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – w kwocie 1 000 złotych.

A więc przy sprawie o 16 000 zł opłata wyniesie 1 000 zł, podczas gdy do tej pory byłaby to kwota 800 zł. Opłaty będą więc nieco wyższe. Powyżej 20 000 zł zastosowanie mieć będzie natomiast opłata stosunkowa stanowiąca 5% wartości przedmiotu sporu.

Co jeszcze się zmieni?

Maksymalna opłata ulegnie natomiast zwiększeniu ze 100 000 zł do 200 000 zł. Opłacie w kwocie 100 zł podlegać będzie także wniosek o wezwanie na rozprawę świadka, w sytuacji gdy zostanie on złożony po zatwierdzeniu rozprawy. Zwiększą się również koszty wydania kopii dokumentu, które będą wynosić 20 zł za każde rozpoczęte 20 stron wydanej kopii.

Pozytywną zmianą jest również wprowadzenie obowiązkowej opłaty od pisma procesowego rozszerzającego powództwo, które traktowane będzie poniekąd jako nowy pozew. Do tej pory istniała pewna luka pozwalająca na rozliczenie opłaty sądowej po zakończeniu sądowego. W przypadku braku środków na opłatę sądową wystarczyło wnieść pozew na przykład na 1 000 zł i zapłacić 50 zł opłaty sądowej, a następnie rozszerzyć powództwo do 60 000 zł, nie ponosząc żadnych kosztów. W najbliższym czasie powyższe ulegnie zmianie.

W najbliższym czasie przygotujemy szereg tekstów dotyczących zmian w procedurze cywilnej.

__________

Radca Prawny
Piotr Stosio

SSK Radcowie Prawni