Światowe giełdy notują największe spadki od dziesięciu lat, a światowe organizacje, w tym Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju przewidują obniżenie wskaźnik wzrostu gospodarczego o ok. 1%. Przewiduje się, że w związku z pandemią koronawirusa polscy przedsiębiorcy stracą miliony złotych. Zapraszam do przeczytania tekstu Koronawirus a prowadzenie działalności gospodarczej.

Pierwsze sektory w które uderzyła infekcja to turystyka, transport oraz logistyka. Jednocześnie w związku z wczorajszym rozporządzeniem Ministra Zdrowia ograniczona została działalność galerii handlowych. Ponadto także pubów oraz restauracji, co wskazuje na zastój również w handlu i gastronomii.

Pomimo ograniczenia popytu przedsiębiorcy posiadają długoterminowe zobowiązania, które nakładają na nich obowiązek świadczeń pieniężnych. Przykładowo restauratorzy pomimo braku dochodów będą ponosić cały czas koszty najmu nieruchomości.

Koronawirus a prowadzenie działalności gospodarczej

Czy istnieje jakieś rozwiązanie umożlwiające zapobieżenie upadłości firmy generującej same straty?  Rozwiązania proponowane przez instytucje rządowe wydają się na chwilę obecną niewystarczające.

W tym wypadku polskim przedsiębiorcom w sukurs może przyjść instytucja prawa cywilnego sformułowana w art. 3571 Kodeksu cywilnego, tzw. klauzula rebus sic standibus.

Zgodnie z przedmiotowym artykułem jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może zadecydować o zmianie treści umowy.

Warunkiem jest wniesienie pozwu o zmianę umowy do właściwego sądu powszechnego. Możliwym jest również szybsze zapobieżenie stracie przedsiębiorcy poprzez złożenie wraz z pozwem wniosku o zabezpieczenie.

W postępowaniu sądowym zaowocowanym takim powództwem należałoby wykazać, że dalsze ponoszenie kosztów przez przedsiębiorcę mogłoby spowodować rażącą stratę. A więc na przykład sytuację ekonomiczną która trwale narusza płynność finansową przedsiębiorstwa.

W mojej opinii zdecydowanie łatwiejsza do wykazania będzie kolejna z przesłanek – dotycząca nadzwyczajnej zmiana stosunków gospodarczych spowodowanych pandemią.

Hipotetycznym rozstrzygnięciem sądu może być w tym wypadku np.: obniżenie, bądź odroczenie płatności czynszu najmu dla restauratora, którego przedsiębiorstwo w związku z pandemią koronawirusa generuje same straty.

Takowe orzeczenie pomogłoby przedsiębiorcy dłużej utrzymać płynność finansową firmy.

Jakub Barciński

Radca Prawny

Już niedługo wejdą w życie kolejne zmiany w postępowaniu cywilnych. Wśród wszystkich modyfikacji istotnych dla przedsiębiorców równie kluczowe jak wysokość opłat sądowych będą zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym i ograniczenia z nimi związane.

Jedną z nowości procedury cywilnej będą zeznania złożone na piśmie w formie oświadczenia. Z punktu widzenia przedsiębiorców ważniejsze będą jednak zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym. Zgodnie z nowym artykułem 45810 Kodeksu Postępowania Cywilnego dowód z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższy przepis to kolejny etap ograniczenia postępowania dowodowego w sprawach gospodarczych.

Zeznania świadków w postępowaniu gospodarczym

W zwykłym postępowaniu cywilnym Sąd powinien dopuścić dowód z zeznań świadków podobnie jak każdy inny. Inaczej będzie z tym dowodem w postępowaniu gospodarczym. Znacznie ważniejsze będą dowody z dokumentów czy z opinii biegłych sądowych.

To o tyle istotne, że wiele sporów sądowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących robót budowlanych, opartych jest na zeznaniach świadków (protokoły odbioru, obmiary i inne). W praktyce wskazany przeze mnie powyżej przepis powinien być rozumiany w ten sposób, że Sąd rozważy dopuszczenie dowód z zeznań świadków dopiero w sytuacji, gdy pozostaną niewyjaśnione fakty. Takie, które będą istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jako że dowód z zeznań świadków będzie miał charakter pomocniczy, przedsiębiorcy już teraz powinni zadbać, aby wszystkie czynności dokumentować. Wówczas będą mieli pewność co do dopuszczenia takiego dowodu w ewentualnym sporze. Postępowanie gospodarcze wchodzi w życie 7 listopada 2019 r.

Piotr Stosio

Radca Prawny

SSK Radcowie Prawni

_____________________________________________________________________________

W najbliższych tygodniach przygotujemy szereg tekstów dotyczących zmian w procedurze cywilnej.